In Vlaanderen is de installatie van een elektrische warmtepomp verplicht sinds 2026 bij nieuwbouwwoningen. Dit betekent dat bij de bouw of aankoop van een nieuwe woning een volledig elektrische warmtepomp moet worden geplaatst als hoofdverwarmingssysteem. Deze maatregel maakt deel uit van het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021–2030, dat gericht is op energiezuinige en fossielvrije gebouwen. Voor bestaande woningen of renovaties geldt die verplichting niet, maar de overheid moedigt het gebruik van hernieuwbare energie sterk aan. In dit artikel lees je alles over de huidige regels, uitzonderingen en toekomstplannen.
Zijn warmtepompen verplicht bij nieuwbouw in Vlaanderen in 2026?
Ja, bij alle nieuwbouwwoningen in Vlaanderen is een warmtepomp sinds 1 januari 2026 verplicht. Daarnaast is een aardgasaansluiting verboden, waardoor de warmtepomp de standaard is geworden voor verwarming. Dit is vastgelegd in het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021–2030.
Welke soorten warmtepompen zijn toegestaan bij nieuwbouw?
De toegelaten types zijn volledig elektrische warmtepompen die geen fossiele brandstoffen gebruiken. De belangrijkste soorten zijn:
- Lucht-water warmtepomp: meest toegepast, haalt warmte uit de buitenlucht.
- Bodem-water warmtepomp: onttrekt warmte uit de grond via een pijpleidingenstelsel.
- Water-water warmtepomp: gebruikt grondwater als warmtebron.
Waarom kiest Vlaanderen voor deze verplichting?
De Vlaamse overheid legt de nadruk op CO₂-reductie, energiebesparing, en de uitfasering van fossiele brandstoffen. Gebouwen zijn in België verantwoordelijk voor bijna 36% van de totale energieconsumptie. Warmtepompen helpen dit aandeel drastisch te verlagen.
Is een warmtepomp verplicht bij renovatie of vervanging van een cv-ketel in 2026?
Nee, bij bestaande woningen is een warmtepomp niet verplicht bij vervanging van de cv-ketel. Je hebt nog steeds keuze tussen:
- Een nieuwe gasgestookte ketel (voorlopig toegestaan)
- Een hybride warmtepomp (combinatie van gas en elektriciteit)
- Een volledig elektrische warmtepomp
Welke regels gelden bij renovaties met een slecht energielabel?
Bij de aankoop van een woning met energielabel E of F geldt een renovatieverplichting. De woning moet binnen zes jaar een minimaal energielabel D behalen. Een warmtepomp is geen verplichting, maar helpt wel om deze energiedoelstelling sneller te bereiken.
Wanneer geldt de verplichting voor hernieuwbare energie bij renovaties?
Bij zogenaamde ingrijpende energetische renovaties (renovaties van meer dan 25% van de gebouwschil) bestaat sinds 2022 een verplichting om een deel van de energie duurzaam op te wekken. Dit kan op drie manieren:
- Installatie van een warmtepomp
- Plaatsing van zonnepanelen
- Installatie van een zonneboiler
Een warmtepomp is dus één van de opties, maar niet wettelijk verplicht.
Welke woningen vallen onder de uitzonderingen van de warmtepompverplichting?
Sommige woningen hoeven in 2026 geen warmtepomp te installeren:
- Appartementen waar de installatie technisch of ruimtelijk niet haalbaar is.
- Beschermde monumenten en erfgoedpanden.
- Woningen die binnenkort aansluiten op een warmtenet.
- Huizen die onvoldoende geïsoleerd zijn en waarvoor de installateur de inefficiëntie kan aantonen.
In deze gevallen kan een alternatief verwarmingssysteem worden goedgekeurd.
Hoe streng zijn de eisen rond het E-peil en energieprestatie bij nieuwbouw?
Een nieuwbouwwoning in Vlaanderen mag in 2026 maximaal een E-peil van E30 hebben. Een woning met een elektrische warmtepomp voldoet meestal automatisch aan deze eis, omdat ze gedeeltelijk werkt op hernieuwbare energie.
Bouwjaar woning | Maximale E-peilwaarde | Warmtepomp verplicht |
|---|---|---|
2023–2024 | E30 | Hybride toegestaan |
Vanaf 2025 | E30 | Volledig elektrisch verplicht |
Wat gebeurt er als een woning niet geschikt is voor een warmtepomp?
Wanneer een woning structureel niet geschikt is (door ruimtegebrek, akoestische beperkingen of slechte isolatie), is een vrijstelling mogelijk. Een energiedeskundige of architect moet dit aantonen, waarna de lokale overheid of het VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap) de vrijstelling beoordeelt.
Wat zijn de financiële gevolgen van de nieuwe verplichting?
De investeringskost voor een warmtepomp ligt gemiddeld tussen €8.000 en €20.000, afhankelijk van het type. Om de overgang betaalbaar te houden:
- Blijft het verlaagde btw-tarief van 6% gelden tot 31 december 2029.
- Bestaat er nog steeds een Mijn VerbouwPremie voor warmtepompen (ook na 2026).
Type warmtepomp | Premiebedrag (2026) | Opmerking |
|---|---|---|
Lucht-water | €1.500 | Voor inkomensgroep 1–2 |
Hybride | €800 | Voor inkomensgroep 1–2 |
Geothermisch | €4.000 | Blijft ongewijzigd |
Lucht-lucht | €300 | Ongewijzigd |
Hoe verschilt Vlaanderen van Nederland qua verplichting?
In Nederland is de geplande verplichting om een hybride warmtepomp te installeren bij ketelvervanging geschrapt in 2024. In Vlaanderen blijft deze verplichting echter beperkt tot nieuwbouw, niet tot renovatie. Vlaanderen loopt hiermee iets voor op Nederland in de energietransitie richting fossielvrije woningen.
Wat betekent de warmtepompverplichting voor ontwikkelaars en bouwheren?
Projectontwikkelaars en bouwheren moeten sinds 2026:
- Voor elk nieuwbouwproject een all-electric verwarmingsoplossing voorzien.
- De EPB-regelgeving respecteren (E30 of lager).
- Samenwerken met RESCert-gecertificeerde installateurs voor de plaatsing.
Niet-naleving kan leiden tot administratieve boetes of het niet behalen van de EPB-aanvaarding bij oplevering.
Hoe helpt een warmtepomp om renovatieverplichtingen te halen?
Bij aankoop van een woning met label E of F is een energierenovatie binnen 6 jaar verplicht. Met een warmtepomp verbeter je het label vaak met minstens twee niveaus (bijv. van F naar D of C). De investering in een warmtepomp telt bovendien mee als duurzame renovatiekost bij de Mijn VerbouwPremie.
Welke evoluties verwacht men na 2026 rond warmtepompen?
De Vlaamse overheid bekijkt de mogelijkheid om vanaf 2030 ook bij bestaande woningen een fasegewijze overstap naar warmtepompen te versnellen. Verwacht wordt dat:
- Gasgestookte ketels geleidelijk worden uitgefaseerd.
- Warmtepompen en warmtenetten de dominante verwarmingsvormen worden.
- Premiemaatregelen behouden blijven tot minstens 2030.
Veelgestelde vragen
1. Is een warmtepomp verplicht in 2026 in Vlaanderen?
Ja, voor nieuwbouwwoningen is een volledig elektrische warmtepomp verplicht sinds 1 januari 2026.
2. Is een warmtepomp verplicht bij renovatie?
Nee, enkel bij nieuwbouw. Bij renovatie is ze sterk aangeraden maar niet verplicht.
3. Kan ik mijn gasinstallatie blijven gebruiken?
Ja, bestaande cv-ketels mogen blijven werken, maar er komen strengere energie-eisen.
4. Heb ik recht op een premie voor mijn warmtepomp in 2026?
Ja, de Mijn VerbouwPremie blijft bestaan voor alle inkomensgroepen.
5. Geldt de verplichting ook voor appartementen?
Nee, appartementen zijn vrijgesteld wanneer de installatie technisch niet haalbaar is of de woning wordt aangesloten op een warmtenet.
AVS Service helpt je bij het kiezen, installeren en onderhouden van warmtepompen, airco’s en centrale verwarming. Vraag vandaag nog een gratis offerte aan via avsservice.be en ontvang advies op maat voor jouw project.
